Cukrzyca – co jeść żeby obniżyć cukier?

Cukrzyca to choroba, w której ogromne znaczenie ma sposób odżywiania. Odpowiednia dieta w cukrzycy to podstawa leczenia. Stosowanie się do zaleceń lekarza prowadzącego oraz wskazówek dietetycznych pozwala obniżyć poziom glukozy oraz uniknąć następstw cukrzycy. Zobacz, co jeść w cukrzycy, a czego unikać oraz jak komponować posiłki w cukrzycy.

Spis treści

1. Cukrzyca – co to za choroba
2. Cukrzyca – objawy
3. Cukrzyca – jakie badania potwierdzą chorobę
4. Dieta cukrzycowa
5. Cukrzyca – co jeść
6. Cukrzyca – czego nie jeść
7. Cukrzyca – Q&A

Cukrzyca – co to za choroba

Cukrzyca typu 1 to choroba autoimmunologiczna. Najczęściej rozpoznaje się ją u dzieci, ale może rozwinąć się także w wieku dorosłym. Przyczyna cukrzycy typu 1 to reakcja organizmu, który produkuje przeciwciała przeciwko komórkom trzustki. W wyniku tego procesu komórki trzustki zostają zniszczone i nie mogą one produkować insuliny.

Cukrzyca typu II dotyczy 80% chorych. Polega na zmniejszeniu wrażliwości tkanek na insulinę oraz niewystarczającej produkcji insuliny przez trzustkę. Przyczyny cukrzycy typu II to predyspozycje genetyczne, a także, co najistotniejsze, czynniki środowiskowe, czyli tryb życia (m.in. nieprawidłowa dieta i brak aktywności fizycznej).

Cukrzyca w ciąży i cukrzyca ciążowa to cukrzyce, które rozpoznaje się między 24. a 28. tygodniem ciąży. Przyczyną cukrzycy ciążowej jest wzrost stężenia niektórych hormonów, które działają przeciwstawnie do insuliny.

Cukrzyca – objawy

Objawy cukrzycy różnią się w zależności od jej typu.

Objawy cukrzycy typu 1:

• chudnięcie pomimo dużego apetytu
• zwiększone pragnienie
• częste oddawanie moczu
• rozdrażnienie i napięcie emocjonalne
• mdłości i wymioty, bóle brzucha
• nalot na migdałkach, obrzęk i zaczerwienienie gardła
• zajady w kącikach ust

Objawy cukrzycy typu 2:

• szybsze przybieranie na wadze
• wzmożony głód i pragnienie
• suchość w ustach
• częste oddawanie moczu
• osłabienie, łatwa męczliwość
• drażliwość, trudności z koncentracją
• powolne gojenie się ran
• bóle głowy
• skurcze nóg
• zaburzenia widzenia
• zmiany skórne

Objawy cukrzycy ciążowej:

• napady głodu
• częste oddawanie moczu
• częste infekcje skóry, pochwy i pęcherza
• nagły przyrost wagi ciężarnej
• zbyt szybkie przyrost płodu względem zaawansowania ciąży

Cukrzyca – jakie badania potwierdzą chorobę?

Jak rozpoznać cukrzycę? Według oficjalnych wytycznych towarzystw medycznych, dla potwierdzenia cukrzycy musi być spełniony jeden ze scenariuszy:

1. występują objawy typowe dla cukrzycy w połączeniu z wynikiem glikemii przygodnej (czyli zmierzonej w dowolnym momencie dnia) od 200 mg/dl wzwyż 2.
2. wynik pomiaru glikemii na czczo wynosi powyżej 126 mg/dl
3. doustny test obciążenia glukozą daje wynik w 120 minucie większy lub równy 200 mg/dl.

Żeby dowiedzieć się, czy chorujesz na cukrzycę, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu. Przeprowadzi on wywiad oraz zleci niezbędne badania potwierdzające cukrzycę lub wykluczające chorobę. Jeśli wyniki będą dodatnie, konieczne będzie skonsultowanie się ze specjalistą. Lekarzem, który zajmuje się cukrzycą jest lekarz diabetolog.

fot. Shutterstock

Dieta cukrzycowa

Dieta cukrzycowa opiera się na kilku ważnych zasadach. Jeśli pacjent ma nadwagę lub otyłość, konieczna jest redukcja masy ciała i zastosowanie diety odchudzającej. W tym celu najlepiej skonsultować się z dietetykiem, który pomoże dobrać wartość energetyczną diety.

Przeczytaj także: Dieta 1500 kcal – efekty i jadłospis

Poza jakością i składem diety w cukrzycy, ważne jest regularne spożywanie posiłków. Zaleca się, żeby były one rozplanowane średnio co 3-4 godziny. Pozwoli to zapobiegać gwałtownym zmianom stężenia glukozy we krwi. Bardzo istotne jest to, żeby cukrzyk nie podjadał między posiłkami.

Warto, aby makroskładniki w diecie cukrzycowej były dostarczane w określonych proporcjach:

• węglowodany: do 45% dobowego zapotrzebowania na energię
• białko: 15-20% energii z pożywienia
• tłuszcze 30-35 % wartości kalorycznej.

Dieta w cukrzycy, która przynosi najlepsze rezultaty, to dieta z niskim indeksem/ładunkiem glikemicznym. Oto przykładowe menu diety z niskim IG od cateringu dietetycznego Twoje Menu.

Jadłospis z niskim indeksem glikemicznym:

Śniadanie: Batoniki otrębowe z kokosowym jogurtem i kiwi

II śniadanie: Sałatka z orzechami nerkowca z szarpanym udkiem i dressingiem sojowo-limonkowym

Obiad: Shoarma z kurczaka z quinoa, surówką z porem i sosem aioli

Podwieczorek: Zupa masala z prażoną ciecierzycą

Kolacja: Gryczane naleśniki z twarożkiem z suszonymi pomidorami i szczypiorkiem

Cukrzyca – co jeść

Dieta cukrzycowa powinna być różnorodna, bogata w warzywa, pełnoziarniste produkty zbożowe, źródła białka dobrej jakości oraz zdrowe tłuszcze. Poniżej lista produktów, które warto jeść w cukrzycy.

Co jeść przy cukrzycy? W menu uwzględnij:

• warzywa, najlepiej na surowo lub gotowane
• pieczywo pełnoziarniste i razowe
• grube kasze (np. gryczana, pęczak)
• płatki owsiane i jęczmienne
• ryż brązowy i makaron pełnoziarnisty
• rośliny strączkowe (np. soczewica, ciecierzyca, fasola)
• nabiał (np. chude białe sery, kefir i jogurt naturalny)
• ryby, najlepiej gotowane na parze, grillowane lub duszone
• chude mięso (drób bez skóry, królik)
• orzechy i pestki (np. słonecznik, orzechy włoskie)
• tłuszcze roślinne (np. oliwa z oliwek)
• owoce.

fot. Shutterstock

Cukrzyca – czego nie jeść

Wiesz już, co jeść przy cukrzycy. Dowiedz się także, jakich produktów lepiej unikać na diecie cukrzycowej. Pamiętaj jednak, że jeśli pojawią się one w diecie od czasu do czasu, a cały posiłek będzie właściwie skomponowany, to nie muszą one wpłynąć negatywnie na glikemię. Umieszczenie w jadłospisie takich produktów najlepiej skonsultować z dietetykiem.

• słodycze i tradycyjne wyroby cukiernicze (np. ciasta, pączki)
• produkty z mąki pszennej niskiego przemiału (np. jasne pieczywo, kopytka)
• tłusty nabiał
• tłuste mięsa i przetwory mięsne (np. parówki, konserwy)
• soki i napoje słodzone
• alkohol.

Jak widzisz, w diecie cukrzycowej najlepiej wyeliminować produkty, które zawierają dużo cukrów prostych oraz niezdrowych kwasów tłuszczowych nasyconych. Staraj się w swojej kuchni nie używać produktów przetworzonych (np. gotowych potraw ze sklepu) oraz uważnie czytaj składy produktów. Szczególną uwagę zwróć na cukier, słody, syropy (np. glukozowo-fruktozowy), miód i nie wkładaj produktów z takim składem do koszyka.

Cukrzyca – Q&A

Dietetycy rozwiewają najczęstsze wątpliwości co do diety cukrzycowej.

Jaki chleb dla cukrzyka?
Najkorzystniejszym wyborem będą chleby i bułki wypiekane z mąki z pełnego przemiału. Należy zwracać uwagę na skład kupowanego pieczywa. Zrezygnuj z chleba, który w składzie ma cukier oraz słód. Nie wybieraj pieczywa pszennego ani kukurydzianego, które mają bardzo wysoki indeks glikemiczny.

Jakie owoce przy cukrzycy wybierać?
Najkorzystniejszym wyborem są owoce mało dojrzałe i o dużej zawartości błonnika. Są to m.in.: owoce jagodowe, pomarańcze, jabłka, grejpfruty, gruszki.

Czy cukrzyk może jeść ziemniaki i bataty?
Cukrzyk nie musi całkowicie rezygnować ze spożywania ziemniaków ani batatów. Warto jednak, aby te produkty nie były spożywane jako samodzielny posiłek, a w towarzystwie źródła białka oraz tłuszczu. To pozwoli obniżył ładunek glikemiczny całej poprawy i sprawi, że będzie ona bezpieczna dla diabetyka.

Czy cukrzyk może jeść miód?
To nie jest najlepszy wybór. Korzystniej będzie sięgnąć po ksylitol, erytrol lub stewię. Jednak znaczenie ma tutaj kompozycja całego posiłku, zatem niewielka ilość miodu jako dodatek np. do jogurtu naturalnego lub marynaty do mięsa, nie powinna zaszkodzić.

Czy cukrzyk może pić kawę?
Tak! Cukrzyk może pić kawę. Warunkiem jest jednak to, aby kawa nie była posłodzona cukrem, miodem, czy syropem. Najlepsza kawa przy cukrzycy to klasyczna, czarna kawa.

Czy cukrzyk może pić piwo?
Alkohol znajduje się na liście produktów, które warto wyeliminować z diety cukrzycowej. Dodatkowo, piwo ma wysoki indeks glikemiczny, co sprawia, że gwałtownie podnosi poziom cukru we krwi, dlatego lepiej z niego zrezygnować.

Czy cukrzyk może jeść czekoladę?
Osoba z cukrzycą może jeść czekoladę w rozsądnej ilości. Jednak należy zwrócić uwagę, aby była to czekolada z jak najwyższą zawartością kakao, najlepiej gorzka. Jeśli mamy taką możliwość, wybierajmy czekoladę bez cukru, np. słodzoną ksylitolem.

Jaka dieta pudełkowa przy cukrzycy jest najlepsza?
Dieta pudełkowa to nie tylko wygodny sposób odżywiania i metoda na odchudzanie. Sprawdzi się także właśnie jak ułatwienie dla osób z cukrzycą. Zespół dietetyków oraz przeszkolonych kucharzy dba o to, aby posiłki były zgodne z zasadami diety cukrzycowej, a przy tym różnorodne i smaczne. Składając zamówienie, wybierz dietę z niskim IG.

Jeśli chcesz skonsultować się z dietetykiem w kwestii diety z niskim IG, specjaliści w Twoje Menu są do dyspozycji. Skontaktuj się z nami mailowo: dietetyk@twojemenu.pl lub telefonicznie pod numerem: 694 218 755 lub 694 218 765.